ਵਿਰਾਟ ਪà©à¨°à¨¶à¨¨à¨¾à¨‚ ਨੂੰ ਮà©à©™à¨¾à¨¤à¨¿à¨¬ ਹà©à©°à¨¦à©€ ਕਵਿੰਦਰ ਚਾਂਦ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ

Abstract

ਆਧà©à¨¨à¨¿à¨• ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨਾਲੋਂ ਆਪਣਾ ਪੱਲਾ ਛà©à©œà¨¾ ਕੇ ਕਈ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਵਾਂ ਦੇ ਲੜ ਲੱਗਦੀ ਹੈ , ਜਿਸ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਨਵੇਂ ਚਿੰਤਨ ਮਾਡਲ ਉੱਭਰਦੇ ਹਨ । ਇਹਨਾਂ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਚੀ ਗਈ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਸਮੂਹਿਕ ਵੀ, ਕਾਲਿਕ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਬਹà©à¨•à¨¾à¨²à¨¿à¨• ਵੀ, ਭਾਵà©à¨• ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਯਥਾਰਥਕ ਵੀ । ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਮਕਾਲੀਨ ਦੌਰ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸਾਂà¨à¨¾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੌਰ ਦੇ ਦਰਜਨਾਂ ਸਮਰੱਥ ਕਵੀ ਬਣ ਚà©à©±à¨•à©€à¨†à¨‚ ਤੇ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਪà©à¨°à¨¸à¨¥à¨¿à¨¤à©€à¨†à¨‚ ਨਾਲ ਸੰਵਾਦ ਰਚਾ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਸੰਵਾਦ ਦੀ ਖ਼ੂਬੀ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੰਵਾਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਬਾਹਰੀ ਪà©à¨°à¨­à¨¾à¨µà¨¾à¨‚ ਨਾਲ ਵੀ । ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜਾ ਨà©à¨•à¨¤à¨¾ ਸਾਂà¨à©‡ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਨà©à¨•à¨¤à¨¾ ਹੈ ; ਭਰਮ ਮà©à¨•à¨¤ ਵਾਸਤਵਿਕਤਾ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ । ਇਸ ਤਲਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਦਰਜਨਾਂ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਚਰਚਿਤ ਨਾਂ ਹੈ  'ਕਵਿੰਦਰ ਚਾਂਦ' । 'ਕਵਿੰਦਰ ਚਾਂਦ'  ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਸ. ਚਰਨ ਸਿੰਘ 'ਚਰਨ'  ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ-ਕਦਮਾਂ 'ਤੇ ਚੱਲਦਿਆਂ 2004 ਵਿੱਚ  'ਅਸ਼ਰਫ਼ੀਆਂ'  ਰਾਹੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਵਿ-ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਧਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ  'ਸà©à¨°à¨œà©€à¨¤ ਪਾਤਰ'  ਲਿਖਦੇ ਹਨ :-  " ਕਵਿੰਦਰ ਚਾਂਦ ਦਾ ਇਹ ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗà©à¨°à¨¹à¨¿ ਇਸ ਆਸ ਤੇ ਇਸ ਆਭਾਸ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨà©à¨¹à¨¾à¨‚ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਦਾ ਸਿਰਜਕ ਗ਼ਜ਼ਲਗੋਈ ਦੀ ਰੂਹ ਦਾ ਮਹਿਰਮ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲ ਸਿਰਜਣਾ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਵੀ ।^{(1) Â} à¨‰à¨¹ ਗ਼ਜ਼ਲ ਕਹਿਣ ਦਾ ਹà©à¨¨à¨° ਵੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਹਿਸਾਸਾਂ, ਭਾਵਾਂ ਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲਣਾ ਵੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ।