ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨ

Abstract

ਸà©à¨°à©€ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਸਰਵ_ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਹੈ,ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਅਧਿਆਤਮਿਕ, ਮਾਨਸਿਕ ਤੇ ਸਰੀਰਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜà©à©œà©‡ ਹੋਠਹਨ।ਇਹ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਕਿਸੇ ਪੀਰ_ਫaਕੀਰ ਜਾਂ ਅਵਤਾਰ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਪਰ ਨਹੀਂ,ਸਗੋਂ ਸਰਵ_ਉੱਚ, ਸਰਵ_±ਕਤੀਮਾਨ ਅਕਾਲ ਪà©à¨°à¨– ਹਰਿ(ਹਰੀ) ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਹੈ,ਜੋ ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ।ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਅਜਿਹਾ ਧਰਮ_ਅਸਥਾਨ ਹੈ,ਜੋ ਮਨà©à©±à¨–à©€ ਸਾਂà¨à©€à¨µà¨¾à¨²à¨¤à¨¾ ਅਤੇ à¨à¨•à¨¤à¨¾ ਦਾ ਪà©à¨°à¨¤à©€à¨• ਹੈ।±à©à¨°à©€ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ±à©à¨°à©€ ਗà©à¨°à©‚ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਮà©à¨¸à¨²à¨®à¨¾à¨¨ ਸਾਂਈ ਮੀਆਂ_ਮੀਰ ਤੋਂ ਰੱਖਵਾ ਕੇ ਮਨà©à©±à¨– ਅਤੇ ਰੱਬ ਦੀ à¨à¨•à¨¤à¨¾ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦਿੰਦੇ ਹੋਠਸੰਦੇ± ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਅਕਾਲ_ਪà©à¨°à¨– ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿਆਪਕ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਸà©à¨°à¨¿Â±à¨Ÿà©€ ਵਿੱਚ ਵਿਦਮਾਨ ਹੈ, ਇਹ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦਿ±ਾ ਵਿਚ ਨਹੀ ਰਹਿੰਦਾ। ±à©à¨°à©€ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਚਾਰ ਦਰਵਾਜੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਰ ਦਿ±ਾ ਵੱਲ ਖà©à©±à¨²à¨¦à©‡ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸੂਚਕ ਹਨ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਬਿਨà©à¨¹à¨¾à¨‚ ਕਿਸੇ ਵਿਤਕਰੇ ਅਤੇ ਭੇਦ_ਭਾਵ ਦੇ ਇਨà©à¨¹à¨¾à¨‚ ਚਾਰੇ ਦਰਵਾਂਿਆਂ ਤੋਂ ਇਸ ਅੰਦਰ ਪà©à¨°à¨µà©‡Â± ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਬਰਾਦਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ±à©à¨°à©€ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਸà©à¨°à©€ ਗà©à¨°à©‚ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਾਢ ਹੈ।ਇਸਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਰੌਂਗਟੇ ਖੜà©à¨¹à©‡ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।±à©à¨°à©€ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਘਟਨਾ ਅਜਿਹੀ ਨਹੀ ਹੈ,ਜੋ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਇਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਨਾ ਹੋਵੇ।ਉਸ ਅਕਾਲ_ਪà©à¨°à¨– ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿਚ ±ਰਧਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹਰੇਕ ਮਨà©à©±à¨– ਲਈ ਇਹ ਚੜà©à¨¹à¨¦à©€ ਕਲà©à¨¹à¨¾ ਬਖ±ਣ ਵਾਲਾ ਸਥਾਨ ਹੈ।ਸੋ, ਅਸੀ ਹੱਥਲੇ ਪਰਚੇ ਵਿਚ ±à©à¨°à©€ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸਿੱਖ_ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਭਰਪੂਰ ਚਰਚਾ ਕਰਾਂਗੇ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰà©à¨¹à¨¾à¨‚ ਕਈ ਵਾਰ ਇਸਦਾ ਮਲੀਆਮੇਟ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਇਹ ਮਹਾਨ_ਸਥਾਨ ਮà©à©œ ਉਸਰਿਆ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਇਸ ਨਾਲ ±ਿੱਦਤ ਨਾਲ ਜà©à©œà¨¦à©€ ਗਈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਮà©à©±à¨šà©‡ ਵਿ±ਵ ਲਈ ਮਹਾਨ ਪà©à¨°à©‡à¨°à¨¨à¨¾ ਦਾ ਸੋਮਾ ਬਣਿਆ।