ਗਦਰ ਲਹਿਰ ਦੀ ਕਵਿਤਾ

ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ, ਸੁਖਦੀਪ ਕੌਰ

Abstract


ਗਦਰ ਲਹਿਰ ਗà©à¨²à¨¾à¨® ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅੰਗਰਾਂ ਤੋਂ ਆਾਂਦ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇ± ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਇੱਕਸੀ ਇਸਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕਨੇਡਾਂ ਦੇ ਭਾਰਤੀਆ ਨੇ 1913 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।ਇਸ ਨੂੰ ਪà©à¨°à¨¸à¨¾à¨‚ਤ ਤਟ ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਅਓਸà¨à¨¿à¨¸à¨¨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਸੰਗਠਨ ਦà©à¨†à¨°à¨¾ ਇਕ ਰਸਾਲਾ ਵੀ ਕਢਆਿ ਗਆਿ ਜਸਿ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ; ਇਹ ਰਸਾਲਾ ਉਰਦੂ, ਪੰਜਾਬੀ ,ਗà©à¨œà¨°à¨¾à¨¤à©€ , ਬੰਗਾਲੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ  ਆਦਿ ਕਈ ਭਾ±ਾਵਾਂ ਵਚਿ ਛਪਦਾ ਸੀ। ਪਹਲੇ ਵਿ±ਵ ਯà©à©±à¨§ ਦੇ ਛਿੜਦੇ ਹੀ ਜਦੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੋਰ ਦਲ ਅੰਗਰਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿਯੌਗ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਗਦਰੀਆ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜੀ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਰà©à©±à¨§ ਜੰਗ ਘੋ±ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ॥ਦਰ ਕਵਿਤਾਂ ਵਿ±ੇਸ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਗਦਰ ਕਵਿਤਾਂ ਜਾ ॥ਦਰ ਗੂੰਜਾਂ ਰਾਹੀ ਗਦਰੀ ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜੀ ਰਾਜ ਦੇ ਦà©à¨†à¨°à¨¾ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀ ਕੀਤੀ ਲà©à©±à¨Ÿ ਬਾਰੇ ਜਾਸ਼ਣੂ ਕਰਵਾਸ਼ਇਆ। ਗਦਰ ਕਵਿਤਾ ਰਾਹੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਗà©à¨²à¨¾à¨®à©€ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਆਉਣ ਤੇ ਅੰਗੇਰਂ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਕੱਢਣ ਲਈ ਪà©à¨°à©‡à¨°à¨¿à¨¤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਹਿਲੇ ਵਿ±ਵ ਯà©à©±à¨§ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਫੋਜੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰਾਂ ਲਈ ਨਾ ਲੜਨ ਲਈ ਪà©à¨°à©‡à¨°à¨¿à¨¤ ਕੀਤਾ ਗਿਆਂ।ਇਹ ਪੈਪਰ ਵੱਿਚ ਮੇਂ ਗਦਰ ਲਹਿਰ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਗà©à¨²à¨¾à¨®à©€ ਲਈ ਕੀਤੇ ਗਠਸੰਗਰਸ਼ ਅਤੇ ਗਦਰ ਪੈਪਰ ਵਚਿ ਛਪਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਵਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲਖਿਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਸਿ ਕੀਤੀ ਹੈ ; ਇਸ ਪੈਪਰ ਰਾਹੀਂ ਮੇਂ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦਸਣਾ ਚà©à¨¹à¨‚ਦੀ ਹਾਂ ਕੇ ਕਦਾਂ ਗਦਰ ਕਵਤਾ ਨੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰਾਜ ਦੀ ਗà©à¨²à¨¾à¨®à©€ ਤੇ ਲà©à¨Ÿ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ ; 

Full Text:

PDF




Copyright (c) 2018 Edupedia Publications Pvt Ltd

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.

 

All published Articles are Open Access at  https://journals.pen2print.org/index.php/ijr/ 


Paper submission: ijr@pen2print.org