ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ ਰਚਿਤ ਰੇਖਾ-ਚਿੱਤਰਾਂ ਦਾ ਰੂਪਗਤ ਅਧਿà¨à¨¨

Abstract

ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ ਵਿੱਚ ਰੇਖਾ-ਚਿੱਤਰਾਂ ਦਾ ਆਗਮਨ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ‘ਨਿੰਮ ਦੇ ਪੱਤੇ’ ਰੇਖਾ-ਚਿੱਤਰ ਨਾਲ ਅਪਣੇ ਵਰਤਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼à©à¨°à©‚ਆਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਰਤਕ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਮੈਂ ਇਸ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਦੋ ਰੇਖਾ-ਚਿੱਤਰ ‘ਕੌਡੀਆਂ ਵਾਲਾ ਸੱਪ’ ਅਤੇ ‘ਹਸੀਨ ਚਿਹਰੇ’ ਦੇ ਰੂਪਗਤ ਅਧਿà¨à¨¨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਰੇਖਾ-ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਅਣਜਾਣੇ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪà©à¨°à¨¤à©€à¨•à¨¾à¨‚, ਬਿੰਬਾਂ ਅਤੇ ਉਪਮਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਮੂਰਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ ਅਤੇ ਤੀਖਣ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਸà©à¨¹à¨¿à¨°à¨¦à¨¤à¨¾ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ, ਰà©à¨šà©€à¨†à¨‚ ਅਤੇ ਰਚਨਾ - ਪà©à¨°à¨•à¨¿à¨°à¨¿à¨† ਆਦਿ ਨੂੰ ਹੀ ਉਜਾਗਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ , ਸਗੋਂ ਉਨà©à¨¹à¨¾à¨‚ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਵੀ ਸਿਰਜਨਾਤਮਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਰਾਠਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਰਚਨਾਕਾਰ ਦੀ ਬੌਧਿਕਤਾ ਦਾ ਇਕ ਗà©à¨£ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਸਾਹਮਠਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਿਸੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਕਲਾ ਦੀ ਤà©à¨²à¨¨à¨¾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਾਤਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾਇਕ ਵਜੋਂ ਉਭਾਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਉਨà©à¨¹à¨¾à¨‚ ਨੂੰ ਮਾਨਵੀ ਧਰਾਤਲ ਉਪਰ ਰੱਖ ਤੇ ਚਿਤਰਦਾ ਹੈ। ਉਨà©à¨¹à¨¾à¨‚ ਦੀਆਂ ਮਾਨਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਅਤੇ ਨਗੂਨਤਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਵਚੇਤਨ ਵਿੱਚ à¨à¨¾à¨•à¨¦à¨¾/ਉਤਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਨà©à¨­à¨µà©€ ਸੂਠਵਾਲਾ, ਰੌਚਕ ਅਤੇ ਕਟਾਖ਼ਸਮਈ ਸ਼ੈਲੀ ਵਾਲਾ ਵਾਰਤਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਇਹ ਰੇਖਾ-ਚਿੱਤਰ ਵਾਰਤਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਦਰਜ਼ੇ ਦੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ।